Şəki Ensiklopediyasına maliyyə dəstəyi göstərmək istəyən hər bir şəxs 4169 7413 0538 5039 (08/22 VISA) Kapital Bank kart hesabımıza istədiyi məbləğdə ianə köçürə bilər.   Daha ətraflı...

"Abdulla bəy Əfəndizadə" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Şəki Ensiklopediyası səhifəsi
Jump to navigation Jump to search
Sətir 1: Sətir 1:
[[Kateqoriya:A]][[Kateqoriya:Şəxslər (familiya sırası ilə)|Əfəndizadə Abdulla bəy]]
+
[[Kateqoriya:{{padleft:|1|{{PAGENAME}}}}]][[Kateqoriya:Şəxslər (familiya sırası ilə)|Əfəndizadə Abdulla bəy]][[Kateqoriya:Şəkidən çıxmış şair və yazıçılar]][[Kateqoriya:Şəkidən çıxmış pedaqoqlar]]
{{Yazıçı  
+
{{Yazıçı
|Şəkil          = Abdulla bəy Əfəndizadə.jpg
+
|Adı              = Abdulla bəy Əfəndizadə
|Şəkil məlumat  =  
+
|Tam adı          = Əfəndizadə Abdulla bəy İsmayıl oğlu
|Şəkil miqyası  =
+
|Şəkil             = Abdulla bəy Əfəndizadə.jpg
|Adı            = Abdulla bəy Əfəndizadə
+
|Şəklin ölçüsü    =  
|Tam adı        = Abdulla bəy İsmayıl oğlu Əfəndizadə
+
|Şəklin izahı      =  
|Digər adları  = Azaqbəyli
+
|İlk adı          =  
|Fəaliyyəti    = Pedaqoq, Azərbaycan Demokratik Respublikası parlamentinin üzvü
+
|Təxəllüsü        =  
|Milliyəti      = azərbaycanlı
+
|Doğum tarixi     = {{doğum tarixi|1873|3|3}}
|Doğum tarixi   = {{doğum tarixi|1873|3|3}}
+
|Doğum yeri       = [[Nuxa]], Yelizavetpol quberniyası, {{Rusİmp}}
|Doğum yeri     = [[Nuxa]], {{Rusİmp}}
+
|Vəfat tarixi      = {{vəfat tarixi|1928||}}
|Vəfatı    = {{vəfat tarixi|1928||}}
+
|Vəfat yeri       = Bakı, {{AzSSR}}
|Vəfat yeri     = Bakı, {{AzSSR}}
+
|Vəfat səbəbi     =  
|Vəfat səbəbi   =  
+
|Dəfn yeri         =  
|Dəfn yeri     =  
+
|Vətəndaşlığı      =  
|Atası          =  
+
|Milliyəti        =  
|Anası          =  
+
|Həyat yoldaşı     =  
|Həyat yoldaşı =  
+
|Uşağı            = [[Ziya Əfəndiyev]]
|Uşaqları      = [[Ziya Əfəndiyev]]
+
|Atası            =
|Sayt =  
+
|Anası            =
|İmzası         =  
+
|Təhsili          = Mixaylov Sənət Məktəbi (Yelezavetpol (indiki Gəncə), 1888 – 1894)
 +
 
 +
Aleksandr Müәllimlәr İnistitutu (Tiflis (indiki Tbilisi), 1895 – 1899)
 +
|İxtisası          =
 +
|Fəaliyyəti        =
 +
|Fəaliyyət illəri  =
 +
|Əsərlərinin dili  =
 +
|İstiqamət        =
 +
|Janr              =
 +
|İlk əsəri        =
 +
|Tanınmış əsərləri =
 +
|Mükafatları      =
 +
|İmzası            =
 +
|Sayt             =  
 +
|Vikimənbə         =
 +
|Commons          =
 
}}
 
}}
'''Abdulla bəy Əfəndizadə''' (Tam adı:''Əfəndizadə (Əfəndiyev) Abdulla bəy İsmayıl oğlu ''; {{d.}}3 mart 1873, Nuxa - {{ö.}}1928, Bakı) — Azərbaycan Demokratik Respublikası parlamentinin üzvü, pedaqoq.<ref>{{cite web |url=http://goychay.cls.az/more/text/58725 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20190114133049/http://goychay.cls.az/more/text/58725 |archivedate=14 Jan 2019 |title=Abdulla bəy Əfəndizadə 1873-1928 (145 illiyi) |author= |date= |publisher= |accessdate=3 Yanvar , 2018 |language= }}</ref>
+
'''Abdulla bəy Əfəndizadə''' –  maarif xadimi, yazıçı, tәrcümәçi, Azərbaycan parlamentininin (1918 – 1920) Nuxa şəhərindən seçilmiş deputatı. [[Rәşid bәy Əfәndiyev|Rәşid bәy Əfәndiyevin]] qardaşı, [[Hikmət Ziya|Hikmət Ziyanın]] isə babasıdır.
 
 
== Həyatı ==
 
Abdulla bəy Əfəndizadə 3 mart 1873-cü ildə Nuxada anadan olmuşdur. 1880-1888-ci illərdə Nuxada (Şəkidə) məhəllə məktəbində ibtidai təhsil almış, 1888-1894-cü illərdə Yelizavetpolda (Gəncədə) sənət məktəbində, 1895-1898-ci illərdə Tiflisdə Aleksandr Müəllimlər İnstitutunda təhsil almışdır. Nuxada müəllim işləmişdir. İki il burada çalışandan sonra Tiflis Aleksandr Müəllimlər institutuna daxil olmuş və 1899-cu ildə orada təhsilini tamamlamışdı.
 
  
=== Ailəsi ===
+
== Haqqında məlumatlar ==
Rəşid bəy Əfəndiyevin qardaşı Abdulla bəyin Ziya bəy adlı oğlu vardır. Əfəndiyev [[Hikmət Ziya]]nın babasıdır.
+
3 mart 1873-cü il tarixdə Nuxada anadan olub.
  
==Fəaliyyəti==
+
=== Təhsili ===
 +
1880 – 1888-ci illərdə Nuxada evdә vә mәhәllә mәktәbindә ibtidai,
  
1898-ci ildə isə Bakıda pedaqoji fəaliyyətə başlamışdır. Həmin illərdə müxtəlif məktəblərdə müəllim məktəb müdiri vəzifələrində işləmişdir. 1906-cı ildə A.Əfəndizadə Qafqaz Müsəlman Müəllimlərinin I və 1907-ci ildə II qurultaylarında fəal iştirak etmiş, Süleyman Sani Axundov və Fərhad Ağazadə ilə birgə tərtib etdiyi yeni əlifba layihəsini müzakirəyə çıxarmış, onlarla birlikdə həmin əlifba layihəsi və qurultayda qəbul olunan proqram əsasında 1908-ci ildə “''İkinci il''” dərsliyini yazıb nəşr etdirmişdir. O, Azərbaycan Milli Şurasının “''Azərbaycan Məclisi-Məbusanının təsisi haqqında qanunu''”na əsasən Nuxa (Şəki) şəhərindən ADR parlamentinə deputat seçilmişdir. Parlamentdə əvvəlcə Əhrar fraksiyasına daxil olmuş, 1919-cu il noyabrın əvvəllərində fraksiyadan ayrılaraq özünü sol müstəqil elan etmişdir.<ref>{{cite web |url=http://www.anl.az/down/meqale/azadliq/2013/oktyabr/329944.htm |archiveurl=http://web.archive.org/web/20190114133420/http://www.anl.az/down/meqale/azadliq/2013/oktyabr/329944.htm |archivedate=14 Jan 2019 |title=Azərbaycanın görkəmli maarifçilər nəsli |author= |date= |publisher= |accessdate= 2013.- 9 oktyabr. |language= }}</ref>
+
1888 – 1894-cü  illərdə Mixaylov Sənət Məktəbində (Yelezavetpol (indiki Gəncə)) kənd təsərrüfatı – bağçılıq ipəkçilik, üzrә orta ixtisas,  
  
1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin parlamentinə üzv seçilən Əfəndizadə Maarif Nazirliyinin əlifba islahatına dair təşkil etdiyi kommissiyanın tərkibində çalışmışdır. Müzakirəyə təqdim etdiyi əlifba layihəsi komissiya tərəfindən bəyənilmişdir. 1919-cu ildə Əfəndizadənin tərtib etdiyi əlifba əsasında müstəqil dövlətin “''Son türk əlifbası''” adlı əlifba dərsliyinin nəşrinə icazə verilmişdir.
+
1895 – 1899-ci illərdə dә Aleksandr Müәllimlәr İnistitutunda (Tiflis (indiki Tbilisi)) ali pedaqoji tәhsil alıb.
Ədəbi yaradıcılıqla məşğul olmuş Əfəndizadə uşaqlar üçün şeirlər, hekayələr də yazmışdır. Onun 1919-cu ildə Şəkinin "''Mədəniyyət''" mətbəəsində onun siyasi lirika janrında qələmə aldığı “''Ya ölüm, ya Türkiyə''” mənzuməsi çox məşhur idi. Abdulla bəy Əfəndizadə Şəkidə ilk oğlan, ilk qız məktəblərinin və gimnaziyanın banisi kimi tanınırdı. Abdulla bəy Əfəndizadə eyni zamanda tərcümə işi ilə də məşğul olmuş, rus şairlərindən İ.A.Krılovun, M.Y.Lermontovun və başqalarının şeirlərini türkçəmizə tərcümə etmişdir. Geniş fəaliyyət, hərtərəfli yaradıcılıq dairəsinə və qabiliyyətinə malik olan Abdulla bəy Şəki folklorunun toplanılması, araşdırılması və təbliği istiqamətində də mühüm işlər görmüşdür. O, topladığı folklor nümunələrini 1894-cü ildə "''Sbornik materialov dlə opisaniə mestnostey i plemen Kavkaza (SMOPK)''" məcmuəsində çap etdirmişdir.  
 
  
===Kitabları===
+
=== Əmək fəaliyyəti ===
 +
1899 – 1920-ci illərdə, əvvəlcə, Bakıda Hacı Zeynalabdin Tağıyevin himayəsi ilə təsis edilmiş və Sultan Məcid Qənizadənin rəhbərlik etdiyi məktəbdə pedaqoji əmək fəaliyyətə başlayıb, daha sonra müxtәlif mәktәblәrdә müәllim vә müdir (1898–1920) işlәmişdir
  
* “''Rüstəmin yuxusu, yaxud röyası''” (1906);
+
=== İctimai-siyasi fəaliyyəti ===
* “''Şagirdlərə hədiyyə''” (1914).
+
1906 və 1907-ci illərdə Qafqaz Müsəlman Müəllimlərinin I və II qurultaylarında iştirak edib.
  
===Kitabçası===
+
1918 – 1920-ci illərdə Nuxa şəhərinin təmsilçisi kimi Azərbaycan parlamentinin üzvü olub.
  
* "Hər ürəkdə səbt olubdur: ya ölüm, ya Türkiyə
+
=== Ədəbi, elmi, pedaqoji-elmi, tərcüməçilik fəaliyyəti ===
 +
1894-cü ildə “Sbornik materialov dlya opisaniya mestnostey i plemen Kavkaza” məcmuəsində NUxada topladığı folklor nümunələri,  
  
===Şeirləri===
+
1906-cı ildə “Rüstəmin yuxusu” kitabı,
  
* "''Növhə''";
+
1908-ci ildə  Süleyman Sani Axundov və Fərhad Ağazadə (Şərqli) birlikdə tərtib etdikləri “İkinci il” məktəb dərsliyi,
* "''Ümid''";
 
* "''Acı həqiqətlər qarşısında böyük ümidvarlılıq''";
 
* "''Qafqaza dəvət''".<ref>{{cite web |url=http://www.anl.az/down/meqale/adalet/2018/iyun/595083.htm|archiveurl=http://web.archive.org/web/20190114133737/http://www.anl.az/down/meqale/adalet/2018/iyun/595083.htm |archivedate=14 Jan 2019 |title=AZƏRBAYCAN CÜMHURİYYƏTİ MƏCLİSİ-MƏBUSANINDA NUXA QƏZASINI TƏMSİL EDƏN ŞƏXSLƏR |author= |date= |publisher= |accessdate= 2018. 8 iyun |language= }}</ref>
 
  
==Haqqında==
+
1914-cü ildə “Şagirdlərə hədiyyə” kitabı,
  
Onun [[1906]]-ildə əvvəl "''Dəbistan''" jurnalında, daha sonra isə ayrıca kitabça şəklində nəşr edilmiş "''Rüstəmin yuxusu''" adlı əsərinə XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda gedən ictimai-siyasi hərəkatın görkəmli nümayəndəsi, sonralar Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından biri olan M.Ə.Rəsulzadə resenziya yazmışdır:
+
1919-cu ildə Nuxadakı “Mədəniyyət” mətbəəsində siyasi lirika janrında qələmə aldığı “Hər ürəkdə səbt olubdur: ya ölüm, ya Türkiyə!” adlı kitabçası çap olunub.  
  
{{sitat|"Bu mənzumə biz müsəlmanların məişətimizdə ən nazik və ən ağrılı dərdimiz olan dəstəbazlıq və qoçubazlığın bina və əslini və millətimiz arasında cəhl və nadanlıq ucundan cüzi bir şeyin üstə (ki, özgələri o barədə bir-birilərinə söyüş belə deməzlər) özlərini həlakət fəlakətə sövüq edib böylə bir hərəkəti-dənaətkaranənin adını namus və qeyrət qoyanların biləsəf iştimallarını (əhatə etmək) gözəl bir tərzdə tənqid ediyor. Bu əsər qayət asan bir dil ilə yazılıb "mütəzad" surəti şeriyyəsi ilə tənzim edilmişdir". }}
+
Rus şairlərindən İ.A.Krılovun, M.Y.Lermontovun başqalarının şeirlərini azərbaycan dilinə tərcümə edib.  
  
 
==Vəfatı==
 
==Vəfatı==
 +
1928-ci ildə – 55 yaşında, Bakıda vəfat edib.
  
O, 1928-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
+
==Ədəbiyyat==
 
+
# {{AME|8|?|ƏFƏNDİYEV (Əfәndizadә) Abdulla bәy İsmayıl bәy oğlu|17173}}
==Həmçinin bax==
+
# {{məqalə
 +
| müəllif        = Baxışov V.
 +
| başlıq          = Azərbaycan Cümhuriyyəti Məclisi-Məbusanında Nuxa qəzasını təmsil edən şəxslər
 +
| orijinal        =
 +
| link            = http://www.elibrary.az/docs/qazet/qzt2018_3148.htm
 +
| dil            = az
 +
| cavabdeh        =
 +
| nəşrin müəllifi =
 +
| nəşr            = Ədalət
 +
| tip            = qəzet
 +
| yer            = Bakı
 +
| nəşriyyat      =
 +
| il              = 1918
 +
| cild            =
 +
| buraxılış      = 8 iyun
 +
| nömrə          = 102
 +
| səhifələr      = 7
 +
| isbn            =
 +
| issn            =
 +
| doi            =
 +
| bibcode        =
 +
| arxiv          =  
 +
| pmid            =  
 +
| ref            =  
 +
| archiveurl      = https://web.archive.org/web/20200701125011/http://www.elibrary.az/docs/qazet/qzt2018_3148.htm
 +
| archivedate    = 13 Nov 2018 - 1 Jul 2020
 +
}}
  
 +
==Həmçinin, bax==
 
* [[Rəşid bəy Əfəndiyev]]
 
* [[Rəşid bəy Əfəndiyev]]
* [[Salman Mümtaz]]
 
 
==Ədəbiyyat==
 
*{{AME|6|?|ƏFƏNDİYEV (Əfәndizadә) Abdulla bәy İsmayıl bәy oğlu|17173}}
 

22:58, 3 mart 2021 versiyası

Abdulla bəy Əfəndizadə
Əfəndizadə Abdulla bəy İsmayıl oğlu
Abdulla bəy Əfəndizadə
Doğum tarixi 3 mart 1873(1873-03-03)
Doğum yeri Nuxa, Yelizavetpol quberniyası, Flag of Russia.svg Rusiya İmperiyası
Vəfatı 1928(1928-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri Bakı, Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic (1956–1991).svg Azərbaycan SSR
Uşağı Ziya Əfəndiyev
Təhsili

Mixaylov Sənət Məktəbi (Yelezavetpol (indiki Gəncə), 1888 – 1894)

Aleksandr Müәllimlәr İnistitutu (Tiflis (indiki Tbilisi), 1895 – 1899)

Abdulla bəy Əfəndizadə – maarif xadimi, yazıçı, tәrcümәçi, Azərbaycan parlamentininin (1918 – 1920) Nuxa şəhərindən seçilmiş deputatı. Rәşid bәy Əfәndiyevin qardaşı, Hikmət Ziyanın isə babasıdır.

Haqqında məlumatlar

3 mart 1873-cü il tarixdə Nuxada anadan olub.

Təhsili

1880 – 1888-ci illərdə Nuxada evdә vә mәhәllә mәktәbindә ibtidai,

1888 – 1894-cü illərdə Mixaylov Sənət Məktəbində (Yelezavetpol (indiki Gəncə)) kənd təsərrüfatı – bağçılıq və ipəkçilik, üzrә orta ixtisas,

1895 – 1899-ci illərdə dә Aleksandr Müәllimlәr İnistitutunda (Tiflis (indiki Tbilisi)) ali pedaqoji tәhsil alıb.

Əmək fəaliyyəti

1899 – 1920-ci illərdə, əvvəlcə, Bakıda Hacı Zeynalabdin Tağıyevin himayəsi ilə təsis edilmiş və Sultan Məcid Qənizadənin rəhbərlik etdiyi məktəbdə pedaqoji əmək fəaliyyətə başlayıb, daha sonra müxtәlif mәktәblәrdә müәllim vә müdir (1898–1920) işlәmişdir

İctimai-siyasi fəaliyyəti

1906 və 1907-ci illərdə Qafqaz Müsəlman Müəllimlərinin I və II qurultaylarında iştirak edib.

1918 – 1920-ci illərdə Nuxa şəhərinin təmsilçisi kimi Azərbaycan parlamentinin üzvü olub.

Ədəbi, elmi, pedaqoji-elmi, tərcüməçilik fəaliyyəti

1894-cü ildə “Sbornik materialov dlya opisaniya mestnostey i plemen Kavkaza” məcmuəsində NUxada topladığı folklor nümunələri,

1906-cı ildə “Rüstəmin yuxusu” kitabı,

1908-ci ildə Süleyman Sani Axundov və Fərhad Ağazadə (Şərqli) birlikdə tərtib etdikləri “İkinci il” məktəb dərsliyi,

1914-cü ildə “Şagirdlərə hədiyyə” kitabı,

1919-cu ildə Nuxadakı “Mədəniyyət” mətbəəsində siyasi lirika janrında qələmə aldığı “Hər ürəkdə səbt olubdur: ya ölüm, ya Türkiyə!” adlı kitabçası çap olunub.

Rus şairlərindən İ.A.Krılovun, M.Y.Lermontovun və başqalarının şeirlərini azərbaycan dilinə tərcümə edib.

Vəfatı

1928-ci ildə – 55 yaşında, Bakıda vəfat edib.

Ədəbiyyat

  1. ƏFƏNDİYEV (Əfәndizadә) Abdulla bәy İsmayıl bәy oğlu // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası : ensiklopediya  : [25 cilddə] (tiraj: 10 000; 600 s.). — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2018. —VIII  c. — Səh. ?. — ISBN 978-9952-441-13-0.
  2. Baxışov V. Azərbaycan Cümhuriyyəti Məclisi-Məbusanında Nuxa qəzasını təmsil edən şəxslər (azərb.) // Ədalət : qəzet. — Bakı, 1918. — В. 8 iyun. — № 102. — Səh. 7. Arxivləşdirilib; arxivləşdirmə tarixi: 13 Nov 2018 - 1 Jul 2020.

Həmçinin, bax