"Yaşar Qarayev" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Şəki Ensiklopediyası səhifəsi
Jump to navigation Jump to search
Sətir 2: Sətir 2:
 
{{Alim  
 
{{Alim  
 
  |Adı                  = Yaşar Qarayev
 
  |Adı                  = Yaşar Qarayev
  |Orijinal adı        = Yaşar Vahid oğlu Qarayev
+
  |Orijinal adı        = Qarayev Yaşar Vahid oğlu  
 
  |Şəkil                = Yaşar Qarayev.jpg
 
  |Şəkil                = Yaşar Qarayev.jpg
 
  |Şəkil miqyası        =  
 
  |Şəkil miqyası        =  
  |Şəkil məlumat        =  
+
  |Şəkil məlumat        = Yaşar Qarayev
 
  |Doğum tarixi        = {{doğum tarixi|1936|3|5}}
 
  |Doğum tarixi        = {{doğum tarixi|1936|3|5}}
 
  |Doğum yeri          = [[Nuxa]], [[Nuxa rayonu]], {{AzSSR}}, {{ZSFSR}}, {{SSRİ}}
 
  |Doğum yeri          = [[Nuxa]], [[Nuxa rayonu]], {{AzSSR}}, {{ZSFSR}}, {{SSRİ}}
Sətir 15: Sətir 15:
 
  |Elm sahəsi          =  
 
  |Elm sahəsi          =  
 
  |Alma mater          =  
 
  |Alma mater          =  
  |Təhsili              =  
+
  |Təhsili              = S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universi­te­ti, filologiya fa­kül­təsi (1954 – 1958)
 
  |İş yeri              =  
 
  |İş yeri              =  
 
  |Elmi dərəcəsi        = filologiya elmləri doktoru  
 
  |Elmi dərəcəsi        = filologiya elmləri doktoru  
Sətir 27: Sətir 27:
 
  |Sayt                =  
 
  |Sayt                =  
 
}}
 
}}
'''Qarayev Yaşar Vahid oğlu''' — ədəbiyyatşünas alim, filologiya elmləri doktoru (1980), professor (1985), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1980), [[Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi]] (1982), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (2002).
+
'''Yaşar Qarayev''' — ədəbiyyatşünas alim, filologiya elmləri doktoru (1980), professor (1985), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1980), [[Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi]] (1982), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adı­na Ədə­biyyat Dil İnstitutunun direktoru (1985 – 2002), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (2002).
  
 
== Həyatı ==
 
== Həyatı ==
Sətir 33: Sətir 33:
  
 
=== Təhsili ===
 
=== Təhsili ===
 +
Nuxa şəhər 3 №-li və Bakı şəhər 31 №-li orta məktəblərdə oxuyub.
 +
 
1958-ci ildə S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universi­te­tinin filologiya fa­kül­təsini bitirib.  
 
1958-ci ildə S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universi­te­tinin filologiya fa­kül­təsini bitirib.  
  
Sətir 55: Sətir 57:
  
 
=== Təltif və mükafatları ===
 
=== Təltif və mükafatları ===
 +
*[[Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı]] (1980),
 
*[[Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi]] fəxri adı (1982),  
 
*[[Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi]] fəxri adı (1982),  
*[[Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı]],
 
 
*«Məm­­məd Araz» müka­fat.
 
*«Məm­­məd Araz» müka­fat.
 
*«Həsən Turabov» müka­fat­ı.
 
*«Həsən Turabov» müka­fat­ı.

19:35, 25 avqust 2020 versiyası

Yaşar Qarayev
Qarayev Yaşar Vahid oğlu
Yaşar Qarayev
Yaşar Qarayev
Doğum tarixi 5 mart 1936(1936-03-05)
Doğum yeri Nuxa, Nuxa rayonu, Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic (1956–1991).svg Azərbaycan SSR, Flag of the Transcaucasian SFSR.svg ZSFSR, Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Vəfat tarixi 25 avqust 2002 (66 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan Respublikası
Vətəndaşlıq Flag of the Soviet Union.svg SSRİ→Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Elmi dərəcəsi filologiya elmləri doktoru
Elmi adı professor
Təhsili S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universi­te­ti, filologiya fa­kül­təsi (1954 – 1958)
Tanınır tənqidçi, ədəbiyyatşünas
Mükafatları “Azərbaycan SSR əməkdar elm və texnika xadimi” fəxri adıAzərbaycan SSR dövlət mükafatı — 1980

Yaşar Qarayev — ədəbiyyatşünas alim, filologiya elmləri doktoru (1980), professor (1985), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1980), Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1982), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adı­na Ədə­biyyat Dil İnstitutunun direktoru (1985 – 2002), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (2002).

Həyatı

5 mart 1936-cı il tarixdə Nuxa şəhərində anadan olub.

Təhsili

Nuxa şəhər 3 №-li və Bakı şəhər 31 №-li orta məktəblərdə oxuyub.

1958-ci ildə S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universi­te­tinin filologiya fa­kül­təsini bitirib.

Əmək fəaliyyəti

1959-cu ildən Azərbaycan SSR EA-da əmək fəa­liy­­­yə­tinə başlayıb; Nizami adı­na Ədə­biyyat Dil İnstitutunun şöbə mü­diri (1975 – 1981), elmi işlər üzrə direk­tor müa­vini (1981-1985), daha sonra direk­to­ru olub.

Elmi fəaliyyəti

1963-cü ildə filologiya üzrə namizədlik,

1979-cu ildə dok­torluq dissertasiyasını müdafiə edib.

1985-ci ildə pro­fessor elmi adını alıb.

2001-ci ildə Azər­bay­can Mil­li Elmlər Akademiyası­nın müx­bir üzvü se­çi­lib.

38 mo­no­qrafik tədqiqat əsərinin və ədəbi-tənqidi məqalələr məc­muə­­sinin, 500-dən artıq məqalənin müəllifidir.

Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi və nə­zə­riy­yəsi, ədəbi əlaqələr, teatr­şü­nas­lıq, ədəbi tən­qid və publisistika, estetika, mədəniyyət­şü­nas­lıq onun yaradıcılığı­nın əsas istiqa­mət­lə­ri­dir. Bə­dii metod nəzəriyyəsi, Renessans və maarif­­çi­lik, cari ədəbi proses, ədəbiyyat tarix­çi­­­li­yin­də, ədəbi tənqiddə anali­tik-nəzəri mək­təb və üslub alimin yazdığı tədqiqatların əsas möv­zu və problemlərini təşkil edir. Şərqdə realiz­min ge­nezisi, tipologiyası barədə fun­da­men­tal nə­zə­ri ideya­lar ümumtürk miqyasında həmin prob­lem­lərin həllin­də elmi məktəb və tə­lim rolunu oy­nayıb. Azərbaycanda milli ədəbi tərəqqi­nin in­kişafı, mərhələ təsnifi və bə­dii tipologiyası haq­qında yeni konsepsiya da ilk dəfə alimin «Ta­rix: yaxın­dan və uzaq­dan» (1996) kitabında irəli sürülmüş və «Azər­baycan ədəbiyyatı: XIX və XX yüz­il­lər» (2002) kitabında elmi həllini tap­mışdır. Bu məsələlər, həm­çinin «Faciə və qəh­rəman» (1965), «Azərbaycan realizminin mər­hələləri» (1980), «Meyar - şəxsiyyətdir» (1988), «Min ilin sonu» (2002) və s. kitab­la­rın­da öz həllini tapıb.

İctimai aktivliyi

«Dünya ədəbiyyatının inkişaf qa­nu­na­uy­­ğun­luqları» problemi üzrə Əlaqə­lən­dirmə Şu­­ra­sı­nın (1985 – 2002), Ədəbiyyatşünaslıq üz­rə mü­da­fiə şura­sının sədri, Ali Attestasiya Ko­missi­ya­sı Rəyasət Heyətinin, bir sıra elmi və bə­dii şu­ra­ların, Çingiz Aytmatov Aka­­de­mi­ya­sının, Atatürk Araş­dırmalar Mər­kə­zinin, Şəh­ri­yar Konqresinin üzvü olmuşdur.

Təltif və mükafatları

Vəfatı

25 avqust 2002-ci il tarixdə Bakıda vəfat edib, Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Vəfatı münasibəti ilə Azərbaycan Respublikasının rəsmi kütləvi informasiya vasitələrində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisin sədri Murtuz Ələsgərovun, Azərbaycan Respublikasının Baş Naziri Artur Rasizadənin və başqa görkəmli şəxslərin imzası ilə nekroloq dərc olunub.

Xatirəsi

Yaşar Qarayevin "Seçilmiş əsərləri" 5 cild
Müəlliflər baş redaktor akademik İsa Həbibbəyli, elmi redaktor fil.e.d.prof. Şirindil Alışanlı, tərtib edənlər: fil.e.d.prof. Şirindil Alışanlı, fil.f.d.dos. Aygün Bağırlı
Janr Ədəbiyyyat tarixi
Orijinalın dili azərbaycan dili
Ölkə Azərbaycan
Nəşriyyat "Elm"
Cild 5

Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elminin inkişafındakı xidmətlərini nəzərə alaraq anadan olmasının 80 illik yubileyi ilə əlaqədar olaraq AMEA Rəyasət Heyətinin 2015-ci il, 14/5 nömrəli Qərarına əsasən “Seçilmiş əsərləri” 5 cilddə hazırlanaraq Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu tərəfindən nəşr edilmişdir.

Əsərləri

  • 1. Faciə və qəhrəman. Bakı: Azərbaycan SSR EA nəşriyyatı, 1965, 192 səh.
  • 2. Səhnəmiz və müasirlərimiz. Bakı: Azərnəşr, 1972, 252 səh.
  • 3. Tənqid: problemlər, portretlər. Bakı: Azərnəşr, 1976, 212 səh.
  • 4. Poeziya və nəsr. Bakı: Yazıçı, 1979, 198 səh.
  • 5. Realizm: sənət və həqiqət. Bakı: Elm, 1980, 258 səh.
  • 6. Mirzə Fətəli Axundov. Bakı: Yazıçı, 1982, 36 səh.
  • 7. Poeziyanın kamilliyi. Bakı: Yazıçı, 1985, 190 səh. (şərikli).
  • 8. Ədəbi üfüqlər. Bakı: Gənclik, 1985, 286 səh.
  • 9. Meyar-şəxsiyyətdir. Bakı: Yazıçı, 1989, 494 səh.
  • 10.Xan bülbülün nağılı. Bakı: Azərnəşr, 1994, 56 səh.
  • 11.Tarix: Yaxından və uzaqdan. Bakı: 1996, 710 səh.

Filmoqrafiya

  1. Geriyə baxmağa dəyər (film, 1985)
  2. Sən həmişə bizimləsən (film, 1997)
  3. Cavad Heyət varlığı (film, 2002)
  4. Üç zirvənin fatehi (film, 2008)

İstifadə edilmiş mənbələr

  • Məmmədov Ə., Xalıqov F. Qarayev Yaşar // Şəki: Alim və ziyalılar. — Bakı: Bakı Universiteti Nəşriyyatı, 2002. — 2 cilddə. — I  cild. — Səhifələrin sayı:  582. — Səh.: 318 – 321. — 1.000 nüsx.
  • "YAŞAR VAHİD OĞLU QARAYEV". azertag.az (azərb.). AZƏRTAC. 25.08.2002 [16:0. 25 Aug 2020 tarixində arxivləşdirilib.
  • "Vəfat etmiş müxbir üzvlər/Qarayev Yaşar Vahid oğlu". science.gov.az (azərb.). Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. 19 Sep 2018 – 22 Jul 2019 tarixində arxivləşdirilib.