"Yuxarı Baş" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Şəki Ensiklopediyası səhifəsi
Jump to navigation Jump to search
 
(Eyni redaktor tərəfindən edilmiş bir dəyişiklik göstərilmir)
Sətir 16: Sətir 16:
 
Tədqiqatçılar fikirləşirdilər ki, Nuxa qədim Şəki şəhəridir. Ancaq tarixi mənbələrin analizinə və sahə araşdırmalarına əsaslanaraq müəyyən edilib ki, Nuxa və Şəki ayr-ayrı yaşayış məntəqələridir. Şəki şəhəri Kiş dərəsindən bir az aşağıda yerləşirdi. 1772-ci il Kiş çayının daşqınına görə şəhər dağılır. Şəhərin sakinləri çaydan 100 metr yuxarıda yerləşən Nuxa şəhərinə köçürlər.<ref>Рзаев Н. О происхождении Шеки и Нухи // Доклады Академии наук Азербайджанской ССР. — Б., 1973. — С. 88.</ref> Nəticədə Nuxa şəhəri inkişaf edir və genişlənir. Burada [[Nuxa qalası|qala]] inşa edilir.{{sfn|Саламзаде, Авалов, Салаев|1979|pp=63}}
 
Tədqiqatçılar fikirləşirdilər ki, Nuxa qədim Şəki şəhəridir. Ancaq tarixi mənbələrin analizinə və sahə araşdırmalarına əsaslanaraq müəyyən edilib ki, Nuxa və Şəki ayr-ayrı yaşayış məntəqələridir. Şəki şəhəri Kiş dərəsindən bir az aşağıda yerləşirdi. 1772-ci il Kiş çayının daşqınına görə şəhər dağılır. Şəhərin sakinləri çaydan 100 metr yuxarıda yerləşən Nuxa şəhərinə köçürlər.<ref>Рзаев Н. О происхождении Шеки и Нухи // Доклады Академии наук Азербайджанской ССР. — Б., 1973. — С. 88.</ref> Nəticədə Nuxa şəhəri inkişaf edir və genişlənir. Burada [[Nuxa qalası|qala]] inşa edilir.{{sfn|Саламзаде, Авалов, Салаев|1979|pp=63}}
  
==“Yuxarı Baş” Tarix-Memarlıq Qoruğunu xəritəsi==
+
==“Yuxarı Baş” Tarix-Memarlıq Qoruğunu xəritəsi==
  
 
{{Yer xəritəsi+|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|width=1100|float=center|caption=
 
{{Yer xəritəsi+|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|width=1100|float=center|caption=
Sətir 22: Sətir 22:
  
 
  |places=
 
  |places=
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=20|lat=41.204475|lat_min=|lat_sec=||long=47.197591|lon_min=|lon_sec=|position=top|background= |label= [[Məhəmmədhəsən xan divanxanası]]|mark=RM-1.svg}}
+
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=20|lat=41.204475|lat_min=|lat_sec=||long=47.197591|lon_min=|lon_sec=|position=top|background= |label= [[Şəki xan sarayı]]|mark=RM-1.svg}}
 
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=17|lat=41.202762|lat_min=|lat_sec=||long=47.190501|lon_min=|lon_sec=|position=left|background= |label= [[Şəkixanovların evi]]|mark=RM-1.svg}}
 
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=17|lat=41.202762|lat_min=|lat_sec=||long=47.190501|lon_min=|lon_sec=|position=left|background= |label= [[Şəkixanovların evi]]|mark=RM-1.svg}}
  
Sətir 45: Sətir 45:
 
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.204286|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.197679|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Xan Çinarı (Şəki)]]|mark=Tree icon w outline tall.png}}
 
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.204286|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.197679|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Xan Çinarı (Şəki)]]|mark=Tree icon w outline tall.png}}
  
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.201221|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.193393|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Yuxarı Karvansara (Şəki)|Yuxarı Karvansara]]|mark=RM-1.svg}}
+
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.201221|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.193393|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Yuxarı karvansara]]|mark=RM-1.svg}}
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.200788|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.191347|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Aşağı Karvansara (Şəki)|Yuxarı Karvansara]]|mark=RM-1.svg}}
+
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.200788|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.191347|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Aşağı karvansara]]|mark=RM-1.svg}}
  
 
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.200528|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.189528|lon_min=|lon_sec=|position=top|background= |label= Ağvanlar hamamı|mark=RM-1.svg}}
 
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.200528|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.189528|lon_min=|lon_sec=|position=top|background= |label= Ağvanlar hamamı|mark=RM-1.svg}}

Səhifəsinin 16:58, 9 oktyabr 2021 tarixinə olan son halı

Yuxarı Başın əsas alış-veriş küçəsi

“Yuxarı Baş” Milli Tarix-Memarlıq Qoruğu — Azərbaycanın Şəki şəhərinin yuxarı[1][2] (hündür[3]) tarixi[2] hissəsində tarix-memarlıq qoruğu. Bura Şəki şəhərinin ən qədim hissəsidir.[3] Ərazisi 283 ha-dır.[4]

Qoruq ərazisinə Şəki xan sarayının da yerləşdiyi Nuxa qalası və karvansarayların və müxtəlif sənət növlərinə aid dükanların yerləşdiyi əsas alış-veriş küçəsi daxildir.[1] Alış-veriş küçəsinin ətrafında hələ də öz qədim adlarını daşıyan məhəllələr yerləşir: Gileyli, Qırıçı, Qullar, Duluzlar, Aqvanlar, Otaq eşiyi, Sarı torpaq və s.[3][5] Qoruq ərazisində həmçinin Şəkixanovların evi, məscidlər və hamamlar yerləşir.[6]

Yuxarı Baş 6 mart 1968-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə memarlıq qoruğu elan edildi. Şəhərin tarixi hissəsi Şəki xan sarayı ilə birlikdə 2019-cu ildən Ümumdünya İrsidir.

Tarixi[redaktə | HTML redaktə]

Tədqiqatçılar fikirləşirdilər ki, Nuxa qədim Şəki şəhəridir. Ancaq tarixi mənbələrin analizinə və sahə araşdırmalarına əsaslanaraq müəyyən edilib ki, Nuxa və Şəki ayr-ayrı yaşayış məntəqələridir. Şəki şəhəri Kiş dərəsindən bir az aşağıda yerləşirdi. 1772-ci il Kiş çayının daşqınına görə şəhər dağılır. Şəhərin sakinləri çaydan 100 metr yuxarıda yerləşən Nuxa şəhərinə köçürlər.[7] Nəticədə Nuxa şəhəri inkişaf edir və genişlənir. Burada qala inşa edilir.[8]

≥==“Yuxarı Baş” Tarix-Memarlıq Qoruğunu xəritəsi==

Yuxarı Baş (Yuxarı Baş)
RM-1.svg
M.F.Axundovun ev muzeyi
AB-Brücke.svg
Qurcana çayı üzərində körpü
Mosque.svg
Gödək minarə
Mosque.svg
Giləhli məscidi
RM-1.svg
Şəki tarix diyarşünaslıq muzeyi
RM-1.svg
Rəsm qalereyası
RM-1.svg
Ağvanlar hamamı
RM-1.svg
Hamam
Symbol Industry.svg
1 №-li fabrikin binası
ButtonBlack.svg
Qurcana çayı
ButtonBlack.svg
Dəyirmanarx çayı
Monument icon for maps.svg
B.Vahabzadənin heykəli
Italian traffic signs - icona albergo o motel.svg
«Sheki Palace» hoteli
Italian traffic signs - icona albergo o motel.svg
“Yuxarı Baş” Tarix-Memarlıq Qoruğu ərazisinində yerləşən obyeklər.

İstinadlar[redaktə | HTML redaktə]

  1. 1,0 1,1 Саламзаде, Исмаилов, Мамед-заде, 1988, pp. 200.
  2. 2,0 2,1 Ханларов, 1972, pp. 56.
  3. 3,0 3,1 3,2 Эфендизаде, 1986, pp. 35.
  4. ""Yuxarı Baş" Dövlət Tarix - Memarlıq Qoruğu" (azərb.). Şəki şəhəri mədəniyyət və turizm şöbəsi. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi. İstifadə tarixi: 2015-07-31.
  5. Саламзаде, Авалов, Салаев, 1979, pp. 66.
  6. Саламзаде, Мамед-заде, 1987, pp. 117.
  7. Рзаев Н. О происхождении Шеки и Нухи // Доклады Академии наук Азербайджанской ССР. — Б., 1973. — С. 88.
  8. Саламзаде, Авалов, Салаев, 1979, pp. 63.

Ədəbiyyat[redaktə | HTML redaktə]

  • Бретаницкий Л. С., Веймарн Б. В. Искусство Азербайджана IV — XVIII веков / Редактор И. А. Шкирич. — Москва: Искусство, 1976. — 272 с.
  • Бретаницкий Л., Датиев С., Мамиконов Л., Мотис Д. Нуха (Азербайджан) / Под общей редакцией акад. В. А. Веснина и проф. Д. Е. Аркина. — М.: Издательство Академии архитектуры СССР, 1948.
  • Город Нуха. Дом Шекихановых // Азербайджан (Исторические и достопримечательные места) / Под общей редакцией М. А. Казиева.. — Б.: Издательство АН Азербайджанской ССР, 1960.
  • Мамед-заде К. М. Строительное искусство Азербайджана (с древнейших времён до XIX века) / Научный редактор aкадемик АН Азерб. ССР А. В. Саламзаде. — Баку: Элм, 1983.
  • Саламзаде А. В., Авалов Э. В. и Салаев Р. Д. Проблемы сохранения и реконструкции исторических городов Азербайджана / Под ред М. А. Усейнова. — Б.: Элм, 1979. — 138 с.
  • Саламзаде А. Р., Мамед-заде К. М. Архитектурные памятники Шеки / Под ред. М. А. Усейнова. — Б.: Элм, 1987. — 140 с.
  • Саламзаде А. Р., Исмаилов А. И., Мамед-заде К. М. Шеки. Историко-архитектурный очерк / Под ред. М. А. Усейнова. — Б.: Элм, 1988. — 237 с.
  • Ханларов Т. А. Архитектура Советского Азербайджана. — М.: Стройиздат, 1972. — 112 с.
  • Эфендизаде Р. М. Архитектура Советского Азербайджана. — М.: Стройиздат, 1986. — 316 с.

Xarici keçidlər[redaktə | HTML redaktə]

Vikianbarda Yuxarı Baş ilə əlaqəli mediafayllar var.