Aydın Məmmədov00.png
Logo1234.png
Şəki Ensiklopediyasına maliyyə dəstəyi göstərmək istəyən hər bir şəxs
4169 7413 0538 5039 (08/22 VISA)
Kapital Bank kart hesabımıza istədiyi məbləğdə ianə köçürə bilər.   Daha ətraflı
Bu məqalə Şəki Ensiklopediyasının yoxlanılmış məqalələrindən biridir və müəlliflik hüququ Şəki Ensiklopediyasına məxsusdur.

Cəfərqulu xan Xoyski

Şəki Ensiklopediyası səhifəsi
Jump to navigation Jump to search
Cəfərqulu xan
Xoyski Cəfərqulu xan
Karvansaray, Sheki (P1090468).jpg
Cəfərqulu xanın tikdirdiyi karvansara (Şəki, 2019-cu il).
Xoy xanı
fevral 1786 — dekabr 1797
Sələfi Əhməd xan
Xələfi Hüseynqulu xan
Şəki xanı
22 dekabr 1806 — 3 sentyabr 1814
Sələfi Səlim xan
Xələfi İsmayıl xan Xoyski
Varisi İsmayıl xan Xoyski
Şəxsi məlumatlar
Vəfat tarixi (22 avqust) 3 sentyabr 1814(1814-09-03)
Vəfat yeri Nuxa (indiki Şəki)
Dəfn yeri Kərbəla
Milliyyəti kürd
Həyat yoldaşları Şərəfnisə bəyim, Səltənət bəyim[1], Gövhər ağa
Uşaqları Əhməd xan, İsaq paşa[2] Sara bəyim, İsmayıl xan, Abra xan

Cəfərqulu xan (?–1814) — 1786–1797-ci illərdə Xoyun, 1806–1814-cü illərdə Şəkinin xanı olmuş şəxs. Şəkinin xanı olarkən Şəki xanlığının Rusiyaya ödəməli olduğu bacı birtərəfli olaraq 7 min çervondan 9 min çervona qaldırmışdır. Xanlıq ərazisində “Xan bağı” adlı bir bağ saldırmış, Nuxada bir möhtəşəm karvansara və bir məbəd tikdirmişdir. Bunlardan başqa, Avropa üslubunda bir qala tikdirmək də istəyirdi, lakin vəfatı səbəbi ilə bu niyyətini həyata keçirə bilmədi.

Haqqında məlumatlar[redaktə | HTML redaktə]

1786-cı ilin fevral ayında əmisi Əhməd xanın öldürülməsindən sonra Xoyun xanı olub.

1797-ci ilin sonunda Cəfərqulu xanın 300 nəfərlə ovda olmasından istifadə edən İran şahının vəliəhdi Abbas Mirzə Xoyu tutaraq Cəfərqulu arvadını, oğlunu girov götürüb. Bundan sonra Cəfərqulu xan öz silahlı dəstəsi ilə Maku qalasına sığınmağa məcbur olur. 1804-cü ildə İrəvan xanı Məhəmməd xanın ona bağışladığı Koroğlu qalasına köçənədək öz qohumu olan Bəyazid paşasının köməyi Maku qalasında mərkəzi hakimiyyətə qarşı müvəffəqiyyətlə dirəniş göstərib. 1804-cü ilin iyun ayında İrəvan qalasının ruslar tərəfindən mühasirəsi zamanı öz silahlıları ilə rusların tərəfində vuruşub və Rusiya təbəəliyini qəbul edib. 1804-cü ilin sentyabrında rus qoşunlarının İrəvandan geri çəkilməsindən sonra 200 nəfərlik silahlı dəstəsi ilə Pəmbək vadisində qalıb. 1806-cı ilin sonunda rus çarının fərmanı ilə Şəkiyə xan təyin olunub.

Vəfatı[redaktə | HTML redaktə]

3 sentyabr (22 avqust) 1814-cu il tarixdə Nuxada (indiki Şəki) vəfat edib, Kərbəlada dəfn olunub.

İstinadlar[redaktə | HTML redaktə]

  1. Daha əvvəl Cəfərqulu xanın qardaşı Əhməd xanın arvadı olub; İrəvan xanı Məhəmmədqulu xan Qacarın bacısı idi.
  2. Atasının sağlığında vəfat edib.

Ədəbiyyat[redaktə | HTML redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | HTML redaktə]

  1. Исмаилов Э.Э.  Ханы Хойские. Материалы к родословной и биографиям (rus.) // Azərbaycan Tarixi Şəcərə Cəmiyyətinin Xəbərləri : jurnal / baş red. Eldar İsmayılov. — Bakı: Adiloğlu, 2003. — В. IV (tiraj: 400; 120 s.). — Səh. 35-59. — ISBN 9952-25-001-3.
  2. Mirzazade P.Ch. Khoy, Iran : [arx. 16 Apr 2002 - 6 May 2021] : [ing.] // Almanach de Bruxelles. — Müraciət tarixi: 16.09.2021.
  3. Məmmədov A.S. Bir qəbir kitabəsinin izi ilə, yaxud F.X.Xoyskinin əsli-nəcabətinə dair faktlar : [arx. 13 Mar 2012 - 5 Mar 2016] // “Şəkinin səsi” qəzetinin saytı. — 2009. — 6 may. — Müraciət tarixi: 16.09.2021.