"Yuxarı Baş" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər
(Eyni redaktor tərəfindən edilmiş 4 dəyişiklik göstərilmir) | |||
Sətir 1: | Sətir 1: | ||
+ | {{Ensiklopedikləşdirilməli}} | ||
[[Kateqoriya:{{padleft:|1|{{PAGENAME}}}}]][[Şəkil:068streetinshaki.jpg|300px|thumb|right|Yuxarı Başın əsas alış-veriş küçəsi]] | [[Kateqoriya:{{padleft:|1|{{PAGENAME}}}}]][[Şəkil:068streetinshaki.jpg|300px|thumb|right|Yuxarı Başın əsas alış-veriş küçəsi]] | ||
'''“Yuxarı Baş” Milli Tarix-Memarlıq Qoruğu''' — Azərbaycanın [[Şəki]] şəhərinin yuxarı{{sfn|Саламзаде, Исмаилов, Мамед-заде|1988|pp=200}}{{sfn|Ханларов|1972|pp=56}} (hündür{{sfn|Эфендизаде|1986|pp=35}}) tarixi{{sfn|Ханларов|1972|pp=56}} hissəsində tarix-memarlıq qoruğu. Bura Şəki şəhərinin ən qədim hissəsidir.{{sfn|Эфендизаде|1986|pp=35}} Ərazisi 283 ha-dır.<ref name="sheki">{{cite web | '''“Yuxarı Baş” Milli Tarix-Memarlıq Qoruğu''' — Azərbaycanın [[Şəki]] şəhərinin yuxarı{{sfn|Саламзаде, Исмаилов, Мамед-заде|1988|pp=200}}{{sfn|Ханларов|1972|pp=56}} (hündür{{sfn|Эфендизаде|1986|pp=35}}) tarixi{{sfn|Ханларов|1972|pp=56}} hissəsində tarix-memarlıq qoruğu. Bura Şəki şəhərinin ən qədim hissəsidir.{{sfn|Эфендизаде|1986|pp=35}} Ərazisi 283 ha-dır.<ref name="sheki">{{cite web | ||
Sətir 22: | Sətir 23: | ||
|places= | |places= | ||
− | {{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=20|lat=41.204475|lat_min=|lat_sec=||long=47.197591|lon_min=|lon_sec=|position=top|background= |label= [[ | + | {{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=20|lat=41.204475|lat_min=|lat_sec=||long=47.197591|lon_min=|lon_sec=|position=top|background= |label= [[Şəki xan sarayı]]|mark=RM-1.svg}} |
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=17|lat=41.202762|lat_min=|lat_sec=||long=47.190501|lon_min=|lon_sec=|position=left|background= |label= [[Şəkixanovların evi]]|mark=RM-1.svg}} | {{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=17|lat=41.202762|lat_min=|lat_sec=||long=47.190501|lon_min=|lon_sec=|position=left|background= |label= [[Şəkixanovların evi]]|mark=RM-1.svg}} | ||
Sətir 45: | Sətir 46: | ||
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.204286|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.197679|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Xan Çinarı (Şəki)]]|mark=Tree icon w outline tall.png}} | {{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.204286|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.197679|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Xan Çinarı (Şəki)]]|mark=Tree icon w outline tall.png}} | ||
− | {{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.201221|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.193393|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Yuxarı | + | {{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.201221|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.193393|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Yuxarı karvansara]]|mark=RM-1.svg}} |
− | {{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.200788|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.191347|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Aşağı | + | {{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.200788|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.191347|lon_min=|lon_sec=|position=right|background= |label= [[Aşağı karvansara]]|mark=RM-1.svg}} |
{{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.200528|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.189528|lon_min=|lon_sec=|position=top|background= |label= Ağvanlar hamamı|mark=RM-1.svg}} | {{Yer xəritəsi~|Azərbaycan Şəki Yuxarı Baş|marksize=15|lat_deg=41.200528|lat_min=|lat_sec=||lon_deg=47.189528|lon_min=|lon_sec=|position=top|background= |label= Ağvanlar hamamı|mark=RM-1.svg}} | ||
Sətir 82: | Sətir 83: | ||
{{Yuxarı Baş Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu}} | {{Yuxarı Baş Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu}} | ||
− | + | {{Yoxlanılmış məqalə}} | |
− |
Səhifəsinin 19:35, 9 dekabr 2023 tarixinə olan son halı
Bu məqaləni ensiklopedikləşdirmək lazımdır. |
“Yuxarı Baş” Milli Tarix-Memarlıq Qoruğu — Azərbaycanın Şəki şəhərinin yuxarı[1][2] (hündür[3]) tarixi[2] hissəsində tarix-memarlıq qoruğu. Bura Şəki şəhərinin ən qədim hissəsidir.[3] Ərazisi 283 ha-dır.[4]
Qoruq ərazisinə Şəki xan sarayının da yerləşdiyi Nuxa qalası və karvansarayların və müxtəlif sənət növlərinə aid dükanların yerləşdiyi əsas alış-veriş küçəsi daxildir.[1] Alış-veriş küçəsinin ətrafında hələ də öz qədim adlarını daşıyan məhəllələr yerləşir: Gileyli, Qırıçı, Qullar, Duluzlar, Aqvanlar, Otaq eşiyi, Sarı torpaq və s.[3][5] Qoruq ərazisində həmçinin Şəkixanovların evi, məscidlər və hamamlar yerləşir.[6]
Yuxarı Baş 6 mart 1968-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə memarlıq qoruğu elan edildi. Şəhərin tarixi hissəsi Şəki xan sarayı ilə birlikdə 2019-cu ildən Ümumdünya İrsidir.
Tarixi
Tədqiqatçılar fikirləşirdilər ki, Nuxa qədim Şəki şəhəridir. Ancaq tarixi mənbələrin analizinə və sahə araşdırmalarına əsaslanaraq müəyyən edilib ki, Nuxa və Şəki ayr-ayrı yaşayış məntəqələridir. Şəki şəhəri Kiş dərəsindən bir az aşağıda yerləşirdi. 1772-ci il Kiş çayının daşqınına görə şəhər dağılır. Şəhərin sakinləri çaydan 100 metr yuxarıda yerləşən Nuxa şəhərinə köçürlər.[7] Nəticədə Nuxa şəhəri inkişaf edir və genişlənir. Burada qala inşa edilir.[8]
“Yuxarı Baş” Tarix-Memarlıq Qoruğunu xəritəsi
İstinadlar
- ↑ 1,0 1,1 Саламзаде, Исмаилов, Мамед-заде, 1988, pp. 200.
- ↑ 2,0 2,1 Ханларов, 1972, pp. 56.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Эфендизаде, 1986, pp. 35.
- ↑ ""Yuxarı Baş" Dövlət Tarix - Memarlıq Qoruğu" (azərb.). Şəki şəhəri mədəniyyət və turizm şöbəsi. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi. İstifadə tarixi: 2015-07-31.
- ↑ Саламзаде, Авалов, Салаев, 1979, pp. 66.
- ↑ Саламзаде, Мамед-заде, 1987, pp. 117.
- ↑ Рзаев Н. О происхождении Шеки и Нухи // Доклады Академии наук Азербайджанской ССР. — Б., 1973. — С. 88.
- ↑ Саламзаде, Авалов, Салаев, 1979, pp. 63.
Ədəbiyyat
- Бретаницкий Л. С., Веймарн Б. В. Искусство Азербайджана IV — XVIII веков / Редактор И. А. Шкирич. — Москва: Искусство, 1976. — 272 с.
- Бретаницкий Л., Датиев С., Мамиконов Л., Мотис Д. Нуха (Азербайджан) / Под общей редакцией акад. В. А. Веснина и проф. Д. Е. Аркина. — М.: Издательство Академии архитектуры СССР, 1948.
- Город Нуха. Дом Шекихановых // Азербайджан (Исторические и достопримечательные места) / Под общей редакцией М. А. Казиева.. — Б.: Издательство АН Азербайджанской ССР, 1960.
- Мамед-заде К. М. Строительное искусство Азербайджана (с древнейших времён до XIX века) / Научный редактор aкадемик АН Азерб. ССР А. В. Саламзаде. — Баку: Элм, 1983.
- Саламзаде А. В., Авалов Э. В. и Салаев Р. Д. Проблемы сохранения и реконструкции исторических городов Азербайджана / Под ред М. А. Усейнова. — Б.: Элм, 1979. — 138 с.
- Саламзаде А. Р., Мамед-заде К. М. Архитектурные памятники Шеки / Под ред. М. А. Усейнова. — Б.: Элм, 1987. — 140 с.
- Саламзаде А. Р., Исмаилов А. И., Мамед-заде К. М. Шеки. Историко-архитектурный очерк / Под ред. М. А. Усейнова. — Б.: Элм, 1988. — 237 с.
- Ханларов Т. А. Архитектура Советского Азербайджана. — М.: Стройиздат, 1972. — 112 с.
- Эфендизаде Р. М. Архитектура Советского Азербайджана. — М.: Стройиздат, 1986. — 316 с.
Xarici keçidlər
“Yuxarı Baş” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu | ||
---|---|---|
Qalalar | Qala | ![]() |
Saraylar | Şəki xan sarayı • Şəkixanovların evi | |
Karvansaralar | Aşağı Karvansara • Yuxarı Karvansara | |
Məscidlər | Xan məscidi• Cümə məscidi • Ömər Əfəndi məscidi • Hacı Çələbi xan – Hacı Şəmsəddin bəy məscidi • İmam Əli məscidi | |
Hamamlar | Aqvanlar hamamı • Dərə hamamı • Yeraltı hamam | |
Digər | Nuxa Üçmüqəddəs kilsəsi • Xan çinarı |
© 2019 – 2024 Şəki Ensiklopediyası Bu məqalə Şəki Ensiklopediyasının yoxlanılmış məqalələrindən biridir və müəlliflik hüququ Şəki Ensiklopediyasının redaksiyasına məxsusdur. |